Onderzoek WUR

De meerderheid van Nederlanders woont en werkt in een verstedelijkte omgeving en dit percentage blijft de komende 30 jaar stijgen. Er is beperkt beschikbare ruimte voor groen in de stedelijke omgeving. Groen in de stad is belangrijk voor het welzijn van de bewoners en levert talrijke voordelen op zoals hittebeperking, fijnstofreductie, UV-bescherming, waterberging en innerlijke rust.

Klimaatverandering stelt onze bomen op de proef. De gemeente Leeuwarden werkt samen met Wageningen Research aan een systeem waarmee we in de toekomst in staat zijn de gezondheid van een boom continu te kunnen volgen. Daarvoor doen we metingen aan bomen op de grond en maken we gebruik van data.

Hieronder hebben we de meest gestelde vragen uitgewerkt. Staat uw vraag hier niet tussen? Mail dan naar jorn.beerendonk@leeuwarden.nl

Wat is het doel van dit onderzoek?

Uiteindelijk ontwikkelen we een systeem dat voor alle betrokken partijen in het stedelijk groen ingezet kan worden en real time inzichtelijk is. Gemeenten en overige stakeholders in de openbare ruimte kunnen vanuit hun SDG’s de doelstellingen van hun stedelijke (groen)visie concreet maken en vertalen in een passend plan van eisen. Ontwerpers, bestekmakers, groenaannemers, bestuurders en burgers krijgen een concreet handvat voor de uitvoering en monitoring van groeninrichting, -aanleg en -beheer. Het ontwikkelen van deze veel meer data-gedreven groenketen is het doel van dit onderzoek.

Hoe lang blijven de sensoren hangen?

We starten in februari 2023 met het onderzoek. De sensoren blijven 3 jaar hangen.

Is het niet schadelijk voor de boom?

Nee, dit is niet schadelijk voor de boom.

Wat meten jullie exact?

De sensoren meten de fysiologie van de boom. We meten onder andere:

  • Grondwaterstanden
  • Kwaliteit van het grondwater
  • Verdamping door de boom
  • Groei van de boom
  • Lichtmetingen
  • Gezondheid van de boom

Op geen enkele manier wordt er iets gemeten waarop huizen of personen in beeld komen of er een datastroom op gang komt waarbij bewoners of voorbijgangers zijn betrokken, of daar een relatie mee gelegd kan worden.

Hoewel iedereen wel weet dat het op een erg warme dag veel prettiger is in de schaduw van een boom, is daarmee nog niet direct bekend hoe groot die bijdrage van de boom werkelijk is. Veel harde cijfers over het functioneren van bomen ontbreken, zodat we bij de inrichting van de stad ook lastig vooraf kunnen inschatten wat de effecten daadwerkelijk zullen zijn. Veel is door de eeuwen heen kwalitatief en op basis van ervaring beschreven, en niet op basis van empirische (gemeten) waarden vastgesteld.

Het is daarom van belang te weten wat je wilt meten en wat die meetwaarde feitelijk zegt over hetgeen je wilt bereiken bij onderhoud en realisatie van nieuw groen. Juist al in de fase van planvorming is het belangrijk om de functionaliteit en waarde van groen tijdens de volledige levensduur te bepalen en deze dan ook daadwerkelijk gaan te meten. Daarvoor gaan we op zoek naar de juiste indicatoren die deze waarde het best kunnen uitdrukken. Deze indicatoren vormen de graadmeters voor de prestaties van de bomen. Deze zogenaamde Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) bestaan nog niet voor bomen en beplanting in de stedelijke omgeving. In dit onderzoek worden KPI’s geselecteerd en worden ze in vier Nederlandse gemeenten getest. De resultaten daarvan bepalen of een indicator in de toekomst operationeel kan worden en gebruikt in een KPI dashboard.

Krijgen we ook inzicht in de resultaten?

Via deze pagina gaan we af en toe een update plaatsen over de resultaten.

Waarom doet de gemeente Leeuwarden hier aan mee?

Wij vinden het belangrijk dat we ook in de toekomst een gezonde groene stad hebben. Dat we meer van het groen te weten komen.