Kappen en snoeien

Het onderhoud van bomen bestaat uit aanplant, snoeien, groeiplaatsverbetering en soms (helaas) kap. De gemeente heeft momenteel rond de 61.000 bomen in beheer. In totaal zijn er in de gehele gemeente zo’n 176.000 bomen te vinden met een kroonbedekking van 1270 hectare. Gemeente Leeuwarden heeft veel kennis in huis over de baten van al deze bomen. Al die bomen samen, leggen jaarlijks bijna 8.000 ton CO2 vast, binden 62.000 kilo aan luchtverontreiniging en voeren per jaar ruim 240.000 m3 water af.

Boombeheer

De bomen die in beheer zijn bij Gemeente Leeuwarden, worden nauwkeurig bijgehouden via een slim beheerssysteem. Dit systeem bevat alle belangrijke informatie over de bomen, zoals soort, leeftijd, grootte, groeiplaats, conditie etc. Om deze informatie actueel te houden komen we eens per drie jaar langs bij elke boom in ons beheer voor een inspectie.  De Buitendienst voert deze inspecties uit. Tijdens deze inspectie wordt ook bepaald wat voor onderhoud er nodig is. Als blijkt dat het niet goed gaat met de boom wordt het een attentieboom en wordt de boom jaarlijks in plaats van driejaarlijks geïnspecteerd. Als de inspecties gereed zijn worden deze geanalyseerd en wordt het onderhoud bepaald. Dit gaat vervolgens in uitvoering. Na het uitvoeren van werkzaamheden aan een boom, zoals snoeien, wordt altijd de kwaliteit gecontroleerd. Zo weten we als gemeente zeker dat we ons boombestand op de juiste manier beheren.

Monumentale bomen

Monumentale vleugelnoot in het Rengerspark

De gemeente Leeuwarden kent een groot aantal waardevolle en monumentale bomen. Vanzelfsprekend is iedere boom waardevol, maar deze bomen zijn bijzonder vanwege hun leeftijd. Met hun omvang en uitstraling zijn ze zeer beeldbepalend, vormen een thuis voor heel veel insecten, vogels en mensen koesteren vaak speciale herinneringen aan dergelijke bomen. Een waardevolle boom is minimaal 40 jaar oud, bomen van 80 jaar of ouder zijn monumentaal. De gemeente houdt zelf een lijst bij, met daarop alle waardevolle en monumentale bomen in de gemeente. Hierop staan ook bomen die onder particulier beheer vallen. In totaal gaat het om ruim 2.000 bomen. Je kunt deze lijst hier bekijken. Wil jij een bijzondere boom voordragen voor deze lijst? Neem dan contact op met de gemeente. Een deskundige beoordeelt dan of de boom in aanmerking komt voor plaatsing op de lijst.

Monumentale en waardevolle bomen worden extra beschermd. Vanwege hun waarde voor de omgeving zijn deze bijzondere bomen dan ook belangrijk. Daarom gelden voor monumentale en waardevolle bomen extra beschermingsregels. Zo wordt onder andere de standplaats van monumentale bomen beschermd in bestemmingsplannen. Deze bomen mogen eigenlijk niet gekapt worden, behalve als:

  • er sprake is van een onherstelbaar zieke of beschadigde boom. Dit kan alleen worden beoordeeld door aangewezen deskundigen;
  • er sprake is van een noodtoestand of als er binnen 1 jaar een ernstige bedreiging van de veiligheid wordt verwacht;
  • er sprake is van, of verwacht wordt dat er een andere bijzondere situatie ontstaat waarbij het gaat om zwaarwegende (algemene) belangen. Dit wordt per geval beoordeeld door het college van burgemeester en wethouders. 

Eigenaren van een monumentale en/of waardevolle boom hebben recht op een 2 jaarlijkse inspectie vanaf de grond. Op verzoek kunnen wij een rapport (ter waarde van ca. € 150,-) van de boom toesturen.

Essentaksterfte

Het gaat helaas slecht met de essen in de gemeente Leeuwarden en dat komt door de boomziekte ‘essentaksterfte’. Deze rukt al enkele jaren op in Europa en Nederland. Door een schimmel sterven de takken van essen af en op termijn sterft de hele boom. Tegen deze boomziekte is tot nu niets te doen. Snoeien of kappen is het enige dat helpt. In de gemeente Leeuwarden rooien we in 2021 al bijna 900 essen en gaan we 3.000 essen snoeien. Vanzelfsprekend zorgen we ervoor dat er nieuwe bomen in de plaats komen van de gekapte essen. In de meeste gevallen maken de essen plaats voor andere boomsoorten. Daarmee bevorderen we de biodiversiteit en voorkomen we dat een nieuwe boomziekte in de toekomst veel bomen binnen één gebied aantast. Lees hier meer over de essentaksterfte en onze aanpak.

Mooiste boom van Leeuwarden

Mooiste Boom van 2019: de plataan voor het station

Sinds 2018 organiseert de gemeente jaarlijks de Mooiste Boom Verkiezing. Inwoners kunnen via Facebook of per mail hun stem uitbrengen op 1 van de 10 genomineerde bomen en de boom met de meeste stemmen wint. In 2018 waren dat de Japanse sierkersen in de Carel van Manderstraat, in 2019 won de 100 jaar oude plataan voor het station de prijs. In 2020 was het de treurwilg aan de vijver in de Prinsentuin die de titel in de wacht sleepte.

Met de verkiezing vraagt de gemeente aandacht voor de schoonheid én het belang van bomen in onze leefomgeving.

Regels voor bomen kappen particulieren

Uitgangspunt van de gemeente is het behoud van bomen en groen, vanwege de grote bijdrage die groen levert aan een gezonde leefomgeving. Maar soms kan het voorkomen dat een inwoner 1 of meerdere bomen wil kappen. Vanaf 1 januari 2020 gelden voor de hele gemeente Leeuwarden dezelfde regels voor het kappen van bomen:

  • Voor het kappen van maximaal 9 bomen heb je geen vergunning nodig (mits het geen waardevolle of monumentale boom betreft).
  • Voor het kappen van 10 of meer bomen heb je wel een vergunning nodig. Het gaat daarbij om bomen die op 1,30 meter hoogte een stamdoorsnede hebben van 20 cm of meer. Kleinere bomen tellen niet mee.

Op de site van gemeente Leeuwarden staan alle regels en plichten omtrent het kappen van bomen uitgelegd.